Doğrudan cevap
Değişiklik, eski değeri silip yeni değeri yazmaktan ibaret olmamalıdır. Ne değiştiği, neden değiştiği, hangi tarihte yürürlüğe girdiği, hangi kanıta dayandığı, kim tarafından onaylandığı ve hangi yüzeylere yayıldığı sürümlü bir değişiklik olayı olarak kaydedilmelidir.
Sade dille
Bir evin sahibi değiştiğinde eski tapuyu yok saymazsınız. Eski ve yeni durumun tarihi ile değişikliğin belgesini saklarsınız. Kimlik kaydı da geçmişi silmeden bugünü göstermelidir.
Neden önemli?
Tarihçe olmadan düzeltme, yeniden adlandırma, birleşme, kapanma veya yeni varlık doğumu birbirine karışabilir. Eski bilgiyi kullanan sistemler neden değişiklik yapıldığını anlayamaz.
Karıştırma
- Yazım düzeltmesi ile gerçek dünya değişikliği farklıdır.
- Ad değişikliği her zaman yeni varlık doğduğu anlamına gelmez.
- Birleşme veya bölünme yalnız alan güncellemesi olmayabilir; yeni kimlik ilişkileri gerektirebilir.
Ne yapmalısın?
- Değişiklik türünü sınıflandırın.
- Eski ve yeni değeri, yürürlük tarihini ve kanıtı kaydedin.
- Kararlı kimliğin devam edip etmediğine karar verin.
- HTML, structured data, JSON ve haricî kayıtlar için yayılım listesi oluşturun.
- Güncelleme sonrası geri okuma ve çelişki testi yapın.
Nasıl denetlersin?
- Eski durum tarihsel olarak görülebiliyor mu?
- Değişikliği onaylayan ve kanıtlayan kayıt var mı?
- Yeni varlık gereken olayda eski kimlik yanlışlıkla sürdürülmüş mü?
- Bütün yüzeyler güncellenmiş mi?
- Eski URL ve kimliklerden doğru yönlendirme veya ilişki var mı?
Sınır
Teknik kaydın güncellenmesi, değişikliğin hukukî etkisini kendiliğinden oluşturmaz. Hukukî sonuç yetkili belge, sicil ve somut olaya göre değerlendirilir.
Tek cümlede hatırla
Doğru güncelleme bugünü gösterir, dünü de inkâr etmez.
Bu kaydın kaynakları
- S14DataCite, *Versioning*Kimlik altyapısı
- S15DataCite, *Connecting Versions with Related Identifiers*Kimlik altyapısı
- S19T.C. Ticaret Bakanlığı, *Şirketler ve Ticaret Sicili Mevzuatı*Resmî kurum
- S20T.C. Ticaret Bakanlığı, *Ticaret Sicili*Resmî kurum
- S22T.C. Ticaret Bakanlığı, *MERSİS*Resmî kurum
- S35W3C, *PROV-O: The PROV Ontology*Standart