Bu ek, protokoldeki belgeleri ve birbirine yakın terimleri bulmak için hazırlanmıştır. Kısa tanımlar, ilgili bölümdeki kapsam ve koşulların yerine geçmez. NOMOS'a özgü adlar bu kitabın önerdiği çerçeveye aittir.
Ortak giriş kaydı ve on iki ana çıktı
Denetim İddia Kartı bütün dosyanın ortak giriş kaydıdır. Her belge bu karttaki iddia, kapsam ve denetim kimliğiyle ilişkilendirilir. Aşağıdaki ana çıktılar kendi alt kayıtlarını içerebilir; alt kayıt sayısının artması ana çıktı sayısını değiştirmez.
Tüm sütunları görmek için tabloyu yana kaydırın.
| No | Ana çıktı | Başlıca işlev | İlgili bölüm |
|---|---|---|---|
| 1 | Denetim Yetki Belgesi | Denetimi kimin, hangi erişim ve sınırlarla yetkilendirdiğini gösterir. | 2 |
| 2 | Kapsam Dondurma Kaydı | İncelenen sistem, sürüm, araç, yetki, dil ve zaman sınırlarını sabitler. | 2 |
| 3 | İnsan–Ajan–Araç Davranış Haritası | İnsanlardan dış araçlara kadar görev, yetki ve eylem yollarını izler. | 3 |
| 4 | Kanonik Gerçeklik Sicili | Hangi maddi iddianın hangi kaynak, sahip, kapsam ve zamanla geçerli olduğunu kaydeder. | 4 |
| 5 | Kanıt Sicili | Kanıtın kaynağını, elde edilmesini, dönüşümünü, bütünlüğünü ve sınırını taşır. | 4 |
| 6 | GBO-99 Kapsama ve Risk Matrisi | Hata kayıtlarının uygulanabilirliğini, risk önceliğini ve veto ilişkisini gösterir. | 5 |
| 7 | Senaryo Sicili | Beklenen davranışı, koşulları, varyantları ve başarı/başarısızlık ölçütlerini sınamadan önce tanımlar. | 6 ve 7 |
| 8 | Test Yürütme Günlüğü | Bir senaryonun her yürütmesini ve sonucunu kendi kimliğiyle kaydeder. | 6–9 |
| 9 | Durdurma ve Toparlanma Tatbikat Kaydı | Stop yayılımını, dış sonuçları, geri alma ve insan kontrol devrini ayrı ayrı belgeler. | 10 |
| 10 | Bulgu Sicili | Gözlem, kanıt, kök neden, etki, sorumluluk ve kapanış durumunu izler. | 12 |
| 11 | Düzeltme ve Yeniden Test Kaydı | Kontrol değişikliğini, yeni sürümü, taze testleri, regresyonu ve kapanış kanıtını birleştirir. | 12 |
| 12 | Denetim Hükmü ve Kamu Beyanı | Ölçüm profilinden sınırlı hükme, kamu açıklamasına ve sürekli güvence kaydına uzanan sonuç paketidir. | 11 ve 13 |
Kısa terim sözlüğü
Ajan karanlık kalıbı
Ajanın seçimini veya kullanıcının kararını, amacına aykırı bir yöne iten tasarım ya da davranış düzeni. Ticari tercih, kaynak kökeni ve seçeneklerin sunuluşu ayrı ayrı incelenir. İlgili bölüm: 9.
Belirsiz test
Doğru davranış için gerekli bilginin, kimliğin veya yetkinin eksik ya da çelişkili olduğu senaryo. Başarı, boşluğu tahminle kapatmak değil, tanımlı kurala göre açıklık istemek, beklemek veya insan incelemesine başvurmaktır. İlgili bölüm: 7.
Bulgu
Beklenen ve gözlenen durum arasındaki önemli farkın kanıt, kapsam ve etkiyle birlikte kaydı. Bulgu, öneri veya genel endişeyle aynı şey değildir. İlgili bölüm: 12.
Davranış birimi
Belirli amaç, yetki, eylem ve sonuç sınırları içinde ayrı sınanabilen işlev. Bir sistem için verilecek hüküm, bu birimlerin tamamına aynı etiketi yapıştırmak zorunda değildir. İlgili bölüm: 1 ve 3.
Davranış gerçeği
Senaryo için mevcut kanonik kayıtlar, geçerli yetki ve insan amacı altında önceden belirlenen beklenen davranış. Ajanın kendi açıklaması bu referansın yerine geçmez. İlgili bölüm: 6.
Denetim
İddia ile yapılandırma, teknik imkân, gözlenen davranış ve dış sonuç arasındaki ilişkinin incelenmesi. Geçerli bir denetim olumsuz veya yetersiz kanıt sonucuna da ulaşabilir. İlgili bölüm: 1.
Denetim hükmü
Kanıtın desteklediği davranış, sürüm, dil, koşul ve zaman için verilen sınırlı sonuç. Denetimin yapılmış olması olumlu hüküm verildiği anlamına gelmez. İlgili bölüm: 11.
Denetim İddia Kartı
Denetimin neyi kanıtlamaya çalıştığını ve neyi kapsam dışında bıraktığını tanımlayan ortak giriş kaydı. Denetim Yetki Belgesinin veya sonuç hükmünün yerine geçmez. İlgili bölüm: 1.
Dijital imza
Belirli doğrulama ve anahtar güveni koşulları altında imzalanan verinin bütünlüğü ve imza anahtarıyla ilişkisi hakkında kanıt sağlar. İçeriğin doğruluğu ve imzalayanın karar yetkisi ayrıca değerlendirilir. İlgili bölüm: 4.
Dış sonuç doğrulaması
Aracın veya ajanın kendi başarı mesajının ötesinde, hedefte ne olduğunun sınanması. İstek kabulü, mesaj teslimi, takvim etkisi ve işlemin geri alınması farklı sonuçlardır. İlgili bölüm: 4, 8 ve 10.
Durdurma yarışı
Stop talebi ile devam eden ya da sağlayıcıya devredilmiş işlemlerin aynı zaman aralığında ilerlemesi. Talebin alındığı an, teknik engellemenin etkinleştiği an ve dış etkinin oluştuğu an ayrı kaydedilir. İlgili bölüm: 10.
GBO (Generative Behavior Optimization)
Serinin ilk cildindeki adlandırma. Ajanların yalnız cevaplarını değil, doğru varlık, gerekçe, yetki ve sınırlar içindeki davranışlarını ele alır. Bu kitap, önerilen çerçevenin denetim yöntemini geliştirir; mevcut bir kamu akreditasyonunu ifade etmez. İlgili bölüm: Protokol ve Yayın Notu; 1.
GBO-99 hata kaydı
GBO-ERR kimliğiyle izlenen hata veya başarısızlık biçimi. Doksan dokuz kayıt, doksan dokuz üst düzey hata ailesi anlamına gelmez; bir kayıt birden fazla davranışla eşleşebilir. İlgili bölüm: 5.
Güvence yarı ömrü
Geçmiş denetim kanıtının değişen sistem hakkında zamanla daha az şey söylemesini anlatan yönetişim benzetmesi. Ölçülmüş yüzde 50 güven kaybı veya evrensel bir matematiksel süre değildir. İlgili bölüm: 13.
Hash
Kriptografik özet. Güvenilir biçimde alınmış önceki özetle karşılaştırma, içerikte değişiklik olup olmadığını incelemeye yardımcı olur; tek başına içeriğin doğru olduğunu göstermez. İlgili bölüm: 4.
İnsan kontrol devri
İnsanın karar verebilmesi ve sistemi yönetebilmesi için amaç, yetki, tamamlanan işler, bekleyen kuyruklar, dış etkiler ve belirsizliklerin kullanılabilir biçimde aktarılması. Ham günlük dosyasını göndermekle tamamlanmaz. İlgili bölüm: 10.
Kanonik gerçeklik
Bu protokolde maddi bir iddianın yetkili kaynak, sahip, kapsam, sürüm ve zamanla bağlanmış başvuru kaydı. Kaydın kanonik olarak atanması onu mutlak veya hatasız gerçek yapmaz. İlgili bölüm: 4.
Kanıt merdiveni
Beyan ve belge incelemesinden kontrollü davranış, bağımsız dış sonuç ve toparlanma kanıtına uzanan ayrım. Yüksek kanıt düzeyi, ilgisiz bir iddiayı veya sınanmamış bir kapsamı doğrulamaz. İlgili bölüm: 1 ve 4.
Kanıt zinciri
Kaynak, edinme zamanı, dönüşüm, yetki, yürütme ve sonuç arasındaki izlenebilir bağ. Modelin gizli düşünce zinciri anlamında kullanılmaz. İlgili bölüm: 4.
Karşı-olgusal test
Diğer koşullar korunurken belirli bir değişkenin değiştirilmesiyle ajanın kararının doğru nedenle değişip değişmediğini sınayan test. Yalnız iki farklı yanıt görmek yeterli değildir. İlgili bölüm: 7.
Kapsam dondurma
Denetimin hangi sistem, araç, kayıt, yetki ve dil sürümleri üzerinde yürütüldüğünün açıkça belirlenmesi. Daha sonraki maddi değişiklikleri görünmez kılmak için kullanılamaz. İlgili bölüm: 2.
Kontrol kapanışı
Belirli teknik veya süreç kontrolüne ilişkin bulgunun gerekli düzeltme ve yeniden testle kapatılması. Geçmiş olayın telafisi ve yeni denetim hükmü ayrıca ele alınır. İlgili bölüm: 12.
Kök neden
Bir hatanın nasıl oluştuğunu ve hangi koşullarda tekrarlanabileceğini açıklayan doğrulanmış neden veya nedenler. Devam eden zararı sınırlamak için kök nedenin kesinleşmesi beklenmez. İlgili bölüm: 12.
Olumsuz test
Belirlenen koşullarda eylemin yapılmaması gereken senaryo. Doğru ret, bekleme veya insan incelemesine geçiş de tanımlı bir başarılı davranış olabilir. İlgili bölüm: 7.
Olumlu test
Geçerli amaç, yeterli bilgi ve gerekli yetki altında yapılması gereken eylemin doğru biçimde tamamlanmasını sınar. Her şeyi reddeden sistemin güvenilir sayılmasını önleyen karşı kontroldür. İlgili bölüm: 7.
Regresyon testi
Bir düzeltmenin daha önce doğru çalışan davranışları bozup bozmadığını sınar. Kritik hatayı engellerken bütün meşru işlevleri de kapatmak başarılı düzeltme sayılmaz. İlgili bölüm: 12.
Senaryo
Başlangıç durumu, kayıtlar, yetki, beklenen davranış ve değerlendirme koşulları tanımlı test tasarımı. Aynı senaryo birden fazla kez yürütülebilir; senaryo sayısı ve yürütme sayısı ayrı tutulur. İlgili bölüm: 6.
Sentetik canary testi
Canlı sistemin belirli kontrol sınırlarını, gerçek müşteriyi denek hâline getirmeyen önceden yetkilendirilmiş yapay görev veya hedeflerle aralıklı olarak yoklayan test. İlgili bölüm: 13.
Stop makbuzu
Durdurma talebinin kimliğini, zamanını, hangi bileşenlere ulaştığını ve doğrulanan sonucu taşıyan kayıt. Talebin alındığını söylemek, bütün dış yolların durduğunu kanıtlamaz. İlgili bölüm: 10.
Taze senaryo
Sistemin ezberlediği örneği değil, aynı kuralı yeni bir hedef, ifade, zaman, kanal veya ajan birleşimiyle sınayan senaryo. Gizli ve sonradan eklenmiş başarı kuralı içermez. İlgili bölüm: 6, 7 ve 12.
Teknik imkân
Araçların, hesapların ve altyapının fiilen izin verdiği işlem alanı. Sistemin bir işlemi yapabiliyor olması, o işlem için kurumsal veya hukuki yetki taşıdığı anlamına gelmez. İlgili bölüm: 1 ve 3.
Telafi
Gerçekleşmiş etkinin etkilenen kişi veya kurum bakımından giderilmesi ya da azaltılması. Gelecekteki işlemleri durdurmak, geçmiş sonucu kendiliğinden düzeltmez. İlgili bölüm: 10 ve 12.
Temsil eşliği
İnsan metni, makine kaydı ve dil sürümlerinin aynı maddi iddiayı, koşulu, fiyatı, zamanı ve kapsam sınırını taşıması. Sözcüğü sözcüğüne çeviri gerektirmez. İlgili bölüm: 4.
Veto kapısı
Tanımlı kritik koşul oluştuğunda genel ortalama veya başarı puanının temizleyemeyeceği sınır. Kapının uygulanabilirliği, tetiklenme durumu, kanıtı ve etkilediği davranış ayrı kaydedilir. İlgili bölüm: 5 ve 11.
Yetki aklama
Bir talimatın, belge onayının veya alt ajan çıktısının kaynakta taşımadığı eylem yetkisini varmış gibi göstermesi. Bir alt görevin devri, kök görevin sınırlarını kendiliğinden genişletmez. İlgili bölüm: 8 ve 9.
Yetki Geçidi
Dış etki öncesinde görev, hedef, kanal, içerik, süre ve stop koşullarını fiilen denetleyen teknik kontrol noktası. Yalnız dosyada bulunan bir onay alanı bu işlevi yerine getirmez. İlgili bölüm: 3, 8 ve 12.
Yetki Kirası
Devredilen yetkinin süre, kapsam ve kök görevle bağlı sınırı. Alt ajanın yetki aralığı kök yetkinin dışına taşamaz; sürenin daha kısa olması tek başına yeterli değildir. İlgili bölüm: 8.
Yürütme
Bir senaryonun belirli sistem ve koşullar altında tek çalıştırılması. Geçerlilik, gözlenen davranış, dış etki ve kanıt yeterliliği aynı sonuç etiketi içinde eritilmez. İlgili bölüm: 6 ve 11.